- CẢM XÚC LÀ THỐNG SOÁI – Sức mạnh vô hình điều khiển con người.
Tại sao Thầy Tổ không nói lý trí là thống soái mà lại là cảm xúc? Bởi con người tuy có khả năng suy nghĩ, phân tích đúng sai, nhưng trong nhiều hoàn cảnh, chính cảm xúc lại quyết định hành động. Khi giận dữ, người ta có thể nói những điều mà lúc bình tĩnh không bao giờ muốn nói. Khi sợ hãi, người ta có thể đánh mất sự sáng suốt. Khi yêu thương, con người có thể làm được những điều tưởng chừng không thể.
Và khi có niềm tin, hy vọng, con người đôi khi tìm thấy sức mạnh để vượt qua nghịch cảnh.
Cảm xúc được ví như một vị thống soái vì nó có khả năng huy động, chi phối và định hướng cả suy nghĩ lẫn hành động.
Nhưng thống soái không có nghĩa là luôn đúng. Một vị thống soái thiếu sáng suốt có thể đưa cả đội quân vào nguy hiểm. Cũng vậy, cảm xúc nếu không được nhận diện và điều hòa có thể gây tổn thương cho chính mình và người khác.
- LÝ TRÍ LÀ NHỎ BÉ
Không phải vì lý trí không quan trọng.
Con người thường tự hào về trí thông minh, kiến thức và khả năng suy luận của mình. Nhưng thử hỏi: Biết nóng giận có hại, tại sao vẫn giận? Biết lo âu quá mức không tốt, tại sao vẫn lo? Biết thức khuya ảnh hưởng sức khỏe, tại sao vẫn thức?
Biết là một chuyện, làm được lại là chuyện khác.
Đó chính là giới hạn của lý trí. Lý trí có thể giúp chúng ta hiểu điều gì nên làm, nhưng không phải lúc nào cũng đủ sức chiến thắng những cảm xúc đang trỗi dậy. Tuy nhiên, nói lý trí nhỏ bé không có nghĩa là xem thường tri thức hay khoa học. Ngược lại, chính lý trí giúp con người nhận ra giới hạn của bản thân, học cách điều chỉnh cảm xúc và đưa ra những quyết định có trách nhiệm.
Lý trí tuy nhỏ bé trước sự phức tạp của con người, nhưng không thể thiếu trên hành trình trưởng thành.
- CƠ THỂ LÀ VĨ ĐẠI – Thế giới mà con người chưa hiểu hết.
Đây có lẽ là vế khiến tôi suy ngẫm nhiều nhất.
Chúng ta có thể điều khiển đôi tay, đôi chân theo ý muốn, nhưng có bao nhiêu hoạt động bên trong cơ thể diễn ra mà không cần chúng ta ra lệnh?
Trái tim vẫn đập. Phổi vẫn hô hấp. Vết thương có khả năng tự lành. Hệ miễn dịch liên tục nhận diện và chống lại nhiều tác nhân gây bệnh. Cơ thể không ngừng điều chỉnh để duy trì sự sống.
Tất cả diễn ra nhờ những cơ chế sinh học vô cùng phức tạp.
Con người có thể nghiên cứu, khám phá và tác động vào những cơ chế ấy nhưng vẫn còn nhiều điều cần tiếp tục tìm hiểu.
Cơ thể vĩ đại không phải vì nó không bao giờ mắc bệnh mà vì khả năng duy trì, thích nghi, tự điều chỉnh và phục hồi đáng kinh ngạc của nó.
Tuy nhiên, khả năng ấy cũng có giới hạn và có lúc cần sự hỗ trợ của y học.
TỪ TÂM NGÔN ĐẾN TRIẾT LÝ DIỆN CHẨN
Tôi cho ý trong câu Tâm Ngôn đã nêu ở đầu bài có một mối liên hệ sâu sắc với tư tưởng Diện Chẩn mà Thầy Tổ Bùi Quốc Châu đã xây dựng.
Diện Chẩn đề cao khả năng tự điều chỉnh của cơ thể, đồng thời hướng con người đến việc chủ động chăm sóc sức khỏe của chính mình. Nhưng nếu chỉ quan tâm đến những biểu hiện đau nhức bên ngoài mà bỏ qua đời sống tinh thần, cảm xúc và hoàn cảnh sống của mỗi người, liệu chúng ta đã thực sự nhìn nhận con người một cách đầy đủ?
Đây cũng là lý do tôi luôn nhấn mạnh với môn sinh Diện Chẩn về “TÙY, TƯ DUY HÌNH CẦU và LẮNG NGHE CƠ THỂ”
- TÙY: Không áp đặt một cách chăm sóc giống nhau cho tất cả mọi người.
- TƯ DUY HÌNH CẦU: Nhìn nhận con người từ nhiều góc độ, không chỉ từ một triệu chứng hay một phác đồ.
- LẮNG NGHE CƠ THỂ: Không chỉ lắng nghe cơ thể đang đau ở đâu mà còn quan sát những thay đổi về cảm xúc, sinh hoạt và khả năng đáp ứng của mỗi người.
Người thực hành Diện Chẩn cần hiểu rằng dụng cụ, huyệt và đồ hình là những phương tiện tác động, chứ không phải tất cả những gì quyết định sức khỏe con người.
Hiệu quả của mỗi phương pháp vẫn cần được đánh giá khách quan và Diện Chẩn không thay thế việc chẩn đoán, điều trị y khoa khi cần thiết.
BA VẾ – MỘT BÀI HỌC VỀ SỰ KHIÊM TỐN:
Nếu nhìn sâu hơn, tôi cảm nhận câu Tâm Ngôn này còn dạy chúng ta một bài học về sự khiêm tốn.
- Cảm xúc là thống soái:
Hãy học cách nhận diện và làm chủ cảm xúc, thay vì để cảm xúc làm chủ cuộc đời.
- Lý trí là nhỏ bé:
Hãy luôn học hỏi, nhưng đừng nghĩ rằng những gì mình biết đã là tất cả.
- Cơ thể là vĩ đại:
Hãy biết trân trọng, lắng nghe và chăm sóc cơ thể, thay vì chỉ nhớ đến nó khi bệnh tật xuất hiện.
Đặc biệt đối với người học và thực hành Diện Chẩn, càng có kinh nghiệm, càng cần khiêm tốn trước sự phức tạp của cơ thể con người. Bởi một kết quả tốt không có nghĩa chúng ta đã hiểu hết cơ chế tạo nên kết quả ấy. Và một phương pháp có giá trị cũng không có nghĩa phương pháp ấy có thể giải quyết tất cả mọi vấn đề.
LỜI KẾT:
Tôi nghĩ, điều sâu sắc trong câu Tâm Ngôn này không nằm ở việc xác định cảm xúc, lý trí hay cơ thể, cái nào quan trọng hơn.
Hơn hết, giúp chúng ta nhận ra rằng, con người không chỉ là một bộ máy sinh học, cũng không đơn thuần là một khối óc biết suy nghĩ; mà còn là một đời sống cảm xúc vô cùng phong phú.
Ba yếu tố ấy luôn tác động qua lại, không thể tách rời.
Và có lẽ, một trong những điều đẹp nhất mà Diện Chẩn hướng đến không chỉ là giúp con người biết cách chăm sóc cơ thể mà còn là giúp họ biết quan tâm, thấu hiểu và có trách nhiệm hơn với chính mình. Biết dùng lý trí để soi sáng cảm xúc.Biết lắng nghe cảm xúc để hiểu chính mình.Biết trân trọng cơ thể để gìn giữ sự sống.
Đó cũng là một cách để chúng ta suy ngẫm về hai lý tưởng mà Thầy Tổ Bùi Quốc Châu luôn hướng đến:Biến người bệnh thành người tự chữa bệnh”;“Đơn giản hóa để đại chúng hóa.”
Một câu Tâm Ngôn ngắn gọn, nhưng có thể là bài học cho cả một đời người.
BÙI MINH TRÍ
