Diện Chẩn

Hoạt Động

Đại Giản Thuật

DUY CẢM – MỘT GÓC NHÌN VỀ BẢN NĂNG GỐC CỦA CON NGƯỜI

Ngày đăng: 18/11/2026 10:16 AM

Theo cách hiểu của tôi về tư tưởng Thầy Tổ Bùi Quốc Châu, DUY CẢM là sự đề cao cảm xúc và cảm giác của con người, những khả năng thuộc về bản năng gốc của sự sống.

Trước khi biết lý luận, con người đã biết đau, biết sợ, biết đói, biết vui và biết tìm kiếm sự an toàn. Một đứa trẻ chưa biết thế nào là duy vật hay duy tâm, nhưng đã biết khóc khi khó chịu, biết tìm hơi ấm và cảm nhận sự yêu thương.

Con người biết cảm trước khi biết lý luận về những gì mình cảm.  Đó chính là điều khiến tôi suy ngẫm về giá trị của DUY CẢM.

Vì sao DUY CẢM dễ bị lãng quên?

Cảm xúc và cảm giác tuy rất thật đối với người đang trải nghiệm nhưng lại mang tính chủ quan, khó đo lường và không phải lúc nào cũng dễ diễn đạt.

Chính sự mơ hồ ấy khiến DUY CẢM dễ bị dẫn dắt bởi những cách giải thích khác nhau.

Khi dùng lý trí để giải thích, con người có thể quy mọi cảm nhận về những cơ chế vật chất. Khi dùng niềm tin tâm linh để giải thích, con người có thể gán cho những cảm nhận ấy các ý nghĩa siêu nhiên. Cả hai cách tiếp cận đều có thể đem lại những góc nhìn nhất định, nhưng cũng có nguy cơ khiến chúng ta quên mất chính trải nghiệm ban đầu của con người.

Cảm giác là điều con người trực tiếp trải nghiệm. Còn cách giải thích cảm giác ấy có thể đúng, có thể sai và cần được kiểm chứng.

DUY CẢM – CÁI VỐN CÓ CỦA CON NGƯỜI

Nếu xem DUY VẬT và DUY TÂM là những hệ thống tư tưởng được tiếp nhận từ bên ngoài thì DUY CẢM, theo góc nhìn này, không cần phải vay mượn từ bất kỳ học thuyết nào.

Bởi cảm xúc và cảm giác vốn đã hiện diện trong đời sống con người từ thuở ban đầu. Con người có thể chưa biết triết học nhưng vẫn biết yêu thương. Có thể chưa hiểu sinh lý học nhưng vẫn cảm nhận được đau đớn. Có thể chưa biết lý giải tâm thức nhưng vẫn trải nghiệm vui buồn, hạnh phúc và khổ đau.

DUY CẢM không phủ nhận vật chất hay tinh thần mà là lời nhắc chúng ta đừng bỏ quên chính con người khi bàn luận về con người.

MỐI LIÊN HỆ VỚI DIỆN CHẨN

Trong thực hành Diện Chẩn, cảm giác của người được tác động là yếu tố rất đáng quan tâm. Cùng một dụng cụ, cùng một cách tác động, nhưng mỗi người có thể cảm nhận và đáp ứng khác nhau.

Chính vì vậy, người thực hành cần biết quan sát, lắng nghe và điều chỉnh theo từng trường hợp, thay vì chỉ máy móc áp dụng phác đồ.

Điều này liên hệ mật thiết với tinh thần “TÙY, TƯ DUY HÌNH CẦU và LẮNG NGHE CƠ THỂ”.

Tuy nhiên, cảm giác của người bệnh là thông tin quan trọng chứ không phải bằng chứng duy nhất để kết luận về bệnh lý hay hiệu quả điều trị.

LỜI KẾT

Trở lại với câu Tâm Ngôn: “Cảm xúc là thống soái, lý trí là nhỏ bé, cơ thể là vĩ đại”, tôi cảm nhận rằng, Thầy Tổ Bùi Quốc Châu đã gợi mở một cách nhìn rất đáng suy ngẫm: Lý trí dù phát triển đến đâu cũng không thể thay thế hoàn toàn đời sống cảm xúc. Cơ thể dù được khoa học nghiên cứu sâu đến đâu vẫn còn những điều cần khám phá. Và cảm xúc, cảm giác, dù khó nắm bắt, vẫn là một phần không thể thiếu trong sự hiện hữu của con người.

Duy vật giúp chúng ta nhìn thế giới từ vật chất. 

Duy tâm giúp chúng ta suy ngẫm về ý thức và tinh thần.

Còn DUY CẢM nhắc chúng ta trở về với những gì con người trực tiếp cảm nhận và trải nghiệm.

Có lẽ, trước khi tranh luận con người thuộc về vật chất hay tinh thần, chúng ta nên tự hỏi: Chúng ta đã thực sự hiểu những gì con người đang cảm hay chưa?

BÙI MINH TRÍ

Bài viết khác

"VỪA PHẢI" trong DIỆN CHẨN

Một trong những tinh thần Diện Chẩn là Vừa Phải. Trong đời sống hàng ngày, người Việt thường khuyên nhau: “Ăn vừa phải”; “nói vừa phải” hay “làm vừa phải”. Hai chữ VỪA PHẢI nghe qua tưởng chừng đơn giản, nhưng nếu suy ngẫm sâu hơn, ta sẽ nhận ra một triết lý sống rất gần với tinh thần quân bình Âm Dương và việc thực hành Diện Chẩn.

Xem thêm

CẢM XÚC LÀ THỐNG SOÁI – LÝ TRÍ LÀ NHỎ BÉ – CƠ THỂ LÀ VĨ ĐẠI

Đó là Tâm Ngôn sâu sắc trong khoảng 2.000 câu Tâm Ngôn của Thầy Tổ Bùi Quốc Châu. Tâm ngôn này khiến phải suy ngẫm rất nhiều về con người, sức khỏe và cuộc sống. Chỉ với ba vế ngắn gọn, Thầy Tổ đã đặt ra một vấn đề lớn: Trong con người chúng ta, điều gì thực sự đang điều khiển điều gì?

Xem thêm

KỲ DIỆU XẢY RA KHI LẮNG NGHE CƠ THỂ

Tiếng Việt kỳ diệu - Là một trong những nền tảng để Thầy Bùi Quốc Châu phát minh, làm rạng rỡ Diện Chẩn - Phương pháp của người Việt.

Xem thêm

CÁI HAY CỦA SỰ PHỐI HỢP GIỮA HUYỆT – ĐỒ HÌNH – DỤNG CỤ TRONG DIỆN CHẨN

Dưới góc nhìn của tinh thần TÙY và TƯ DUY HÌNH CẦU (360°), Diện Chẩn - Phát minh của Thầy Tổ Bùi Quốc Châu với một hệ thống gồm huyệt, đồ hình phản chiếu và những dụng cụ chuyên biệt. Tuy nhiên, giá trị của việc thực hành Diện Chẩn không chỉ nằm ở từng yếu tố riêng lẻ, mà còn ở khả năng phối hợp linh hoạt giữa chúng. Muốn hiểu được sự phối hợp ấy, người học cần vận dụng hai tinh thần quan trọng: TÙY và TƯ DUY HÌNH CẦU.

Xem thêm

QUAN ĐIỂM CHỮ “TÙY” TRONG DIỆN CHẨN

Diện Chẩn có một chữ tưởng chừng rất đơn giản nhưng lại chứa đựng chiều sâu của cả kỹ thuật lẫn triết lý sống, đó là chữ TÙY.

Xem thêm